Tìm việc ở Thụy Điển: 80% nhờ quan hệ

Lagomlife.net – Người ta đã khá quen với chuyện 80% số người nhập cư tìm việc ở Thụy Điển là nhờ… quan hệ. Vậy mới biết network quan trọng cỡ nào. Từ ngày đặt chân đến Thụy Điển, mình đã trải qua 3 loại hình công việc, và 2 trong số đó là phù hợp với nền tảng học hành của mình. Tất cả đều nhờ quan hệ.

Network, network, network

Mình đã tham gia khá nhiều network, điển hình là Mitt Liv, một tổ chức phi lợi nhuận giúp kết nối mentor và mentee dựa trên CV của hai bên.

Ban đầu ai cũng nghĩ tham gia network để dễ xin việc, thực ra chỉ đúng một phần. Các mentor ở đó không phải để tìm ứng viên. Họ chỉ là đại diện của công ty nào đó, tham gia chương trình này như một đóng góp phát triển bền vững cho xã hội. Họ sẽ giúp mình luyện giao tiếp tiếng Thụy Điển, sửa CV và PL, cách đi phỏng vấn, văn hóa giao tiếp công sở, v.v. Một điều đặc biệt là mình phải nói tiếng Thụy Điển, dù có dở đến mức nào đi nữa. Nghĩ lại giờ mới thấy hồi đó mình mặt dày và phát âm gớm ghiếc thế nào.

Mình cố gắng tỏ ra năng nổ bởi mình biết học ngành Truyền thông mà còn bập bẹ tiếng Thụy Điển thì cơ hội tìm việc ở Thụy Điển làm gần như zero. Rồi mình gia nhập nhóm đại sứ của Mitt Liv: lan tỏa thông tin, tìm ứng viên, tham gia workshop. Cũng thông qua Mitt Liv, mình lại tham gia một chương trình Axelerate Leadership Program (Click vào link đi, mình ngồi ở giữa banner kìa!) của Axel Johnson – công ty gia đình nổi tiếng Thụy Điển sở hữu những cái tên như Hemköp, Willys, AxfoodDustin, KICKSNovax, Martin & Servera, Åhléns, v.v.

Cờ đến tay ai người ấy phất

Công việc đầu tiên là việc mùa hè (sommarjobb) ở SKF. SKF là công ty sản xuất vòng bi lớn nhất thế giới, cũng là một trong những công ty lớn nhất Thụy Điển. Công việc mùa hè này là loại vikarie – làm thế chân cho nhân viên công ty khi họ đang đi nghỉ có thời hạn (ốm, thai sản, nghỉ hè, v.v.). Việc chỉ kéo dài 5 tuần nhưng có lẽ là cơ duyên để mình có được công việc hiện tại.

Mùa hè 2016, khi mình vừa tốt nghiệp Thạc sỹ và có nguy cơ bơ vơ thì cơ hội summerjobb được Mitt Liv chia sẻ. Sau buổi phỏng vấn với HR của họ, mình và một bạn Trung Quốc được mời đi phỏng vấn với SKF. Buổi phỏng vấn đó, bạn Trung Quốc kia túi lady, áo blazer quần li thẳng tắp, khiến mình… tụt mood. Không biết sự mộc mạc chân đất hay sự hồn nhiên “bắn” tiếng Thụy Điển một cách không biết sợ đã giúp mình có được công việc trả lương đầu tiên ở xứ người.

Vị trí công việc là Global translation coordinator, một vị trí quan trọng của Communication Studio. Mình làm việc với tư cách consultant cung cấp bởi Mitt Liv. Từ tạp chí, quảng cáo cho đến website đều cần dịch thuật toàn cầu với chừng 80 ngôn ngữ. Khối lượng công việc rất lớn kể cả đang mùa hè, và mình đã khiến họ hài lòng. Có điều, sommarjobb vẫn là sommarjobb, công ty không có nhu cầu tuyển thì mình cũng không mơ có cơ hội gì. Nhưng nhờ có nó mà mình có cơ duyên làm một công việc consultant khác, cũng ở SKF nhưng dài hơn và tập trung vào một dự án.

Công việc có thể kéo dài hơn (cái này do sếp xác nhận) và hoàn toàn có thể mở ra cơ hội việc làm chính thức tại SKF, nhưng mình thì… nghỉ đẻ. Và rồi trước khi đẻ chừng 3 ngày, mình đánh liều gửi hồ sơ tới Volvo Group, 1 tuần sau sinh nhận được điện thoại mời phỏng vấn! Sau 2 cuộc phỏng vấn dài và một bài test online, mình chính thức được mời làm việc. Thật vi diệu! Số liệu thống kê của Sở lao động quả nhiên có cơ sở để tin. Network rất vòng vèo và lâu, nhưng thời đã tới thì nở hoa tung tóe.

Hãy năng nổ đi làm thêm

Đó là công việc chính ngạch, còn trong thời gian tìm việc mình đã từng làm bảo mẫu ở trường mầm non. Cũng là do network mà có. Cụ thể là mình quen một bác làm giáo viên trường cấp 2, một nhân vật mình phỏng vấn cho luận văn tốt nghiệp. Bác ấy giới thiệu mình với hiệu trưởng một trường mầm non, và mình được nhận luôn. Rồi cứ thế công việc vikarie kéo dài khá lâu, đủ để mình hiểu hết những hỉ nộ ái ối của nghề trông trẻ, và đủ để mình áp dụng nuôi dạy con mình.

Tuy nhiên, thời sinh viên mình chưa bao giờ đi làm thêm. Mình chỉ biết rằng nhiều bạn bè mình làm phục vụ trong các nhà hàng, đặc biệt là nhà hàng Việt, có được công việc cũng nhờ network là chính. Biết đâu nếu mình từng đi làm thêm hồi còn đi học thì đã rút ngắn được quãng thời gian đỏ mắt tìm việc?